Obywatele sześciu państw Europy Wschodniej mogą zostać zatrudnieni na podstawie procedury uproszczonej – oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy.
Kiedy można zatrudnić cudzoziemca w ten sposób? Jakie są obowiązki pracodawcy po zatrudnieniu?

Jakie są korzyści w procedurze oświadczeniowej

Legalne zatrudnienie obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji lub Ukrainy jest możliwe bez konieczności ubiegania się o zezwolenie na pracę, a jedynie po złożeniu przez pracodawcę w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.

W tej procedurze powiatowy urząd pracy nie przeprowadza tzw. testu rynku pracy,
co skraca procedurę i pozwala szybciej legalnie zatrudnić cudzoziemca.

Zobacz, jak złożyć oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.

Test rynku pracy to procedura weryfikacji przeprowadzana przez właściwy dla siedziby  pracodawcy powiatowy urząd pracy (w przypadku osób fizycznych – właściwy dla miejsca stałego pobytu lub zameldowania na pobyt stały), sprawdzająca, czy potrzeby kadrowe pracodawcy mogą być zaspokojone na lokalnym rynku pracy, w ramach rekrutacji prowadzonej przez urząd pracy.  

Kiedy pracodawca może złożyć oświadczenie

Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi możesz złożyć,
jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

  • cudzoziemiec, którego chcesz zatrudnić jest obywatelem Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji lub Ukrainy
  • okres zatrudnienia nie przekroczy 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy
  • prace, które będzie wykonywał cudzoziemiec, nie dotyczą prac sezonowych,
    na które trzeba uzyskać zezwolenie.

Praca sezonowa to praca wykonywana przez okres nie dłuższy niż 9 miesięcy w roku kalendarzowym w ramach działalności uznanych za sezonowe, które zostały określone w załączniku do Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie podklas działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), w których wydawane są zezwolenia na pracę sezonową cudzoziemca. Są to wybrane rodzaje działalności w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, a także zakwaterowania i usług gastronomicznych.

Jakie są obowiązki pracodawcy po złożeniu oświadczenia

Po złożeniu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy powinieneś przekazać oryginał oświadczenia cudzoziemcowi. To oświadczenie pozwoli mu uzyskać
– w polskiej placówce dyplomatyczno-konsularnej w kraju jego stałego pobytu
– wizę w celu wykonywania pracy.

W dniu rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca musisz zawiadomić powiatowy urząd pracy właściwy dla twojej siedziby, a w przypadku osób fizycznych – właściwy dla twojego miejsca stałego pobytu lub zameldowania na pobyt stały. Zawiadomienie przekaż na piśmie bądź złóż za pośrednictwem portalu praca.gov.pl.

Poinformuj powiatowy urząd pracy, jeśli cudzoziemiec nie podejmie zatrudnienia. Musisz to zrobić w ciągu 7 dni od dnia określonego w ewidencji oświadczeń jako dzień rozpoczęcia pracy. Zawiadomienie przekaż na piśmie bądź złóż za pośrednictwem portalu praca.gov.pl.

Jak liczyć okresy zatrudniania na podstawie oświadczenia

Cudzoziemiec może wykonywać pracę na podstawie oświadczenia maksymalnie przez
6 miesięcy w ciągu kolejnych, następujących po sobie, 12 miesięcy. Okres świadczenia pracy może być wykorzystany:

  • w sposób ciągły (pełne 6 miesięcy),
  • w kilku krótszych okresach, przy czym łączny okres zatrudnienia (zsumowane okresy zatrudnienia) nie może być dłuższy niż 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy.

Okres 6 miesięcy pracy na podstawie oświadczenia jest równy 180 dniom. Okres
12-miesięczny obejmuje 12 kolejnych miesięcy, liczonych od dnia powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi. Ne musi pokrywać się z rokiem kalendarzowym,
a rozpoczęcie następnego roku kalendarzowego nie oznacza, że okres 12 miesięcy jest liczony od początku.

Okres zatrudnienia na podstawie oświadczenia zawsze dotyczy konkretnego cudzoziemca, a nie pracodawcy, dlatego musisz zliczyć wszystkie okresy zatrudnienia cudzoziemca na podstawie oświadczenia, niezależnie od tego, czy praca była wykonywana tylko w twoim przedsiębiorstwie, czy też w innych.

Ważne! Przekroczenie tego okresu powoduje uznanie wykonywanej pracy za nielegalną.

Czy można zatrudnić cudzoziemca, który pracuje u innego pracodawcy

Cudzoziemiec może pracować na podstawie kilku oświadczeń u więcej niż jednego pracodawcy. Nie może jednak przekroczyć limitu 6-miesięcznego okresu zatrudnienia
w ciągu kolejnych, następujących po sobie 12 miesięcy, niezależnie od długości okresu pracy u poszczególnych pracodawców.

Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi składa w urzędzie pracy konkretny pracodawca. To oświadczenie nie jest ważne w przypadku zatrudnienia w innym przedsiębiorstwie.

Jeśli cudzoziemiec, którego chcesz zatrudnić, pracuje już na podstawie oświadczenia
u innego pracodawcy, a okres który przepracował, pozwala na kontynowanie pracy na tej podstawie w twoim przedsiębiorstwie, to musisz złożyć nowe oświadczenie
o powierzeniu przez ciebie wykonywania pracy cudzoziemcowi.

Co zrobić po upływie ważności oświadczenia

Pracodawcy, którzy zatrudniali cudzoziemców na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy i chcą kontynuować ich zatrudnienie po upływie ważności tego oświadczenia, muszą uzyskać zezwolenie na pracę.

Możesz uzyskać zezwolenie na pracę:

  • ramach standardowej procedury,
  • w ramach procedury uproszczonej, w której będziesz zwolniony z obowiązku przedłożenia informacji starosty o lokalnym rynku pracy.

Jeśli chcesz skorzystać z procedury uproszczonej, musisz spełniać łącznie dwa warunki:

  • bezpośrednio przed złożeniem wniosku o wydanie zezwolenia na pracę zatrudniać cudzoziemca na oświadczeniu przez co najmniej 3 miesiące na podstawie umowy
    o pracę,
  • dalej będziesz zatrudniać pracownika na tym samym stanowisku, które zostało wskazane w oświadczeniu.

Jeśli te warunki nie są spełnione, na przykład cudzoziemiec był u ciebie zatrudniony wyłącznie na podstawie umowy-zlecenia, musisz przedłożyć informację starosty o lokalnym rynku pracy, a cała procedura będzie dłuższa.

Jakie są korzyści w procedurze oświadczeniowej

Legalne zatrudnienie obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji lub Ukrainy jest możliwe bez konieczności ubiegania się o zezwolenie na pracę, a jedynie po złożeniu przez pracodawcę w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.

W tej procedurze powiatowy urząd pracy nie przeprowadza tzw. testu rynku pracy,
co skraca procedurę i pozwala szybciej legalnie zatrudnić cudzoziemca.

Zobacz, jak złożyć oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.

Test rynku pracy to procedura weryfikacji przeprowadzana przez właściwy dla siedziby  pracodawcy powiatowy urząd pracy (w przypadku osób fizycznych – właściwy dla miejsca stałego pobytu lub zameldowania na pobyt stały), sprawdzająca, czy potrzeby kadrowe pracodawcy mogą być zaspokojone na lokalnym rynku pracy, w ramach rekrutacji prowadzonej przez urząd pracy.  

Kiedy pracodawca może złożyć oświadczenie

Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi możesz złożyć,
jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

  • cudzoziemiec, którego chcesz zatrudnić jest obywatelem Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji lub Ukrainy
  • okres zatrudnienia nie przekroczy 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy
  • prace, które będzie wykonywał cudzoziemiec, nie dotyczą prac sezonowych,
    na które trzeba uzyskać zezwolenie.

Praca sezonowa to praca wykonywana przez okres nie dłuższy niż 9 miesięcy w roku kalendarzowym w ramach działalności uznanych za sezonowe, które zostały określone w załączniku do Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie podklas działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), w których wydawane są zezwolenia na pracę sezonową cudzoziemca. Są to wybrane rodzaje działalności w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, a także zakwaterowania i usług gastronomicznych.

Jakie są obowiązki pracodawcy po złożeniu oświadczenia

Po złożeniu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy powinieneś przekazać oryginał oświadczenia cudzoziemcowi. To oświadczenie pozwoli mu uzyskać
– w polskiej placówce dyplomatyczno-konsularnej w kraju jego stałego pobytu
– wizę w celu wykonywania pracy.

W dniu rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca musisz zawiadomić powiatowy urząd pracy właściwy dla twojej siedziby, a w przypadku osób fizycznych – właściwy dla twojego miejsca stałego pobytu lub zameldowania na pobyt stały. Zawiadomienie przekaż na piśmie bądź złóż za pośrednictwem portalu praca.gov.pl.

Poinformuj powiatowy urząd pracy, jeśli cudzoziemiec nie podejmie zatrudnienia. Musisz to zrobić w ciągu 7 dni od dnia określonego w ewidencji oświadczeń jako dzień rozpoczęcia pracy. Zawiadomienie przekaż na piśmie bądź złóż za pośrednictwem portalu praca.gov.pl.

Jak liczyć okresy zatrudniania na podstawie oświadczenia

Cudzoziemiec może wykonywać pracę na podstawie oświadczenia maksymalnie przez
6 miesięcy w ciągu kolejnych, następujących po sobie, 12 miesięcy. Okres świadczenia pracy może być wykorzystany:

  • w sposób ciągły (pełne 6 miesięcy),
  • w kilku krótszych okresach, przy czym łączny okres zatrudnienia (zsumowane okresy zatrudnienia) nie może być dłuższy niż 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy.

Okres 6 miesięcy pracy na podstawie oświadczenia jest równy 180 dniom. Okres
12-miesięczny obejmuje 12 kolejnych miesięcy, liczonych od dnia powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi. Ne musi pokrywać się z rokiem kalendarzowym,
a rozpoczęcie następnego roku kalendarzowego nie oznacza, że okres 12 miesięcy jest liczony od początku.

Okres zatrudnienia na podstawie oświadczenia zawsze dotyczy konkretnego cudzoziemca, a nie pracodawcy, dlatego musisz zliczyć wszystkie okresy zatrudnienia cudzoziemca na podstawie oświadczenia, niezależnie od tego, czy praca była wykonywana tylko w twoim przedsiębiorstwie, czy też w innych.

Ważne! Przekroczenie tego okresu powoduje uznanie wykonywanej pracy za nielegalną.

Czy można zatrudnić cudzoziemca, który pracuje u innego pracodawcy

Cudzoziemiec może pracować na podstawie kilku oświadczeń u więcej niż jednego pracodawcy. Nie może jednak przekroczyć limitu 6-miesięcznego okresu zatrudnienia
w ciągu kolejnych, następujących po sobie 12 miesięcy, niezależnie od długości okresu pracy u poszczególnych pracodawców.

Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi składa w urzędzie pracy konkretny pracodawca. To oświadczenie nie jest ważne w przypadku zatrudnienia w innym przedsiębiorstwie.

Jeśli cudzoziemiec, którego chcesz zatrudnić, pracuje już na podstawie oświadczenia
u innego pracodawcy, a okres który przepracował, pozwala na kontynowanie pracy na tej podstawie w twoim przedsiębiorstwie, to musisz złożyć nowe oświadczenie
o powierzeniu przez ciebie wykonywania pracy cudzoziemcowi.

Co zrobić po upływie ważności oświadczenia

Pracodawcy, którzy zatrudniali cudzoziemców na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy i chcą kontynuować ich zatrudnienie po upływie ważności tego oświadczenia, muszą uzyskać zezwolenie na pracę.

Możesz uzyskać zezwolenie na pracę:

  • ramach standardowej procedury,
  • w ramach procedury uproszczonej, w której będziesz zwolniony z obowiązku przedłożenia informacji starosty o lokalnym rynku pracy.

Jeśli chcesz skorzystać z procedury uproszczonej, musisz spełniać łącznie dwa warunki:

  • bezpośrednio przed złożeniem wniosku o wydanie zezwolenia na pracę zatrudniać cudzoziemca na oświadczeniu przez co najmniej 3 miesiące na podstawie umowy
    o pracę,
  • dalej będziesz zatrudniać pracownika na tym samym stanowisku, które zostało wskazane w oświadczeniu.

Jeśli te warunki nie są spełnione, na przykład cudzoziemiec był u ciebie zatrudniony wyłącznie na podstawie umowy-zlecenia, musisz przedłożyć informację starosty o lokalnym rynku pracy, a cała procedura będzie dłuższa.

Ważne! Z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę w ramach procedury standardowej lub uproszczonej może zwrócić się również sam cudzoziemiec, ale tylko wtedy, gdy wnioskuje o wydanie jednolitego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Kiedy starać się o zezwolenie na pracę

Możesz starać się o zezwolenia na pracę, kiedy cudzoziemiec pracuje u ciebie na podstawie oświadczenia już po upływie 3 miesięcy od dnia rozpoczęcia przez niego pracy.

Jeżeli zaczniesz starać się o wydanie zezwolenia na pracę niedługo przed upływem terminu ważności oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy, to cudzoziemiec może wykonywać pracę również w okresie oczekiwania na zezwolenie pod warunkiem, że:

  • twój wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne uzupełnisz w wyznaczonym terminie
  • bezpośrednio przed złożeniem wniosku zatrudniałeś cudzoziemca na oświadczeniu przez okres nie krótszy niż 3 miesiące oraz
  • będziesz dalej zatrudniać cudzoziemca na tym samym stanowisku na podstawie umowy o pracę.

Kiedy trzeba złożyć nowe oświadczenie dla cudzoziemca

Zawsze w przypadku zmiany stanowiska lub warunków zatrudnienia, określonych
w oświadczeniu o powierzeniu wykonywania pracy, lub w przypadku innych zmian dotyczących zarówno cudzoziemca, jak i ciebie jako podmiotu powierzającego wykonywanie pracy musisz złożyć nowe oświadczenie dla cudzoziemca.

Wyjątkowo nie musisz składać nowego oświadczenia, jeśli:

  • zawarłeś z cudzoziemcem umowę o pracę zamiast wskazanej w oświadczeniu umowy cywilnoprawnej
  • zmianie uległa siedziba, nazwa lub forma prawna twojego przedsiębiorstwa
  • doszło do przejęcia twojego zakładu pracy lub jego części przez innego pracodawcę
  • doszło do przejścia twojego zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę
  • cudzoziemiec jest pracownikiem tymczasowym w twojej agencji pracy tymczasowej i został skierowany do pracy w innym miejscu (u innego pracodawcy użytkownika) – jeśli nie zmieniły się pozostałe warunki pracy.

Ważne! Jeśli podczas ważności oświadczenia przepisy dotyczące minimalnego wynagrodzenia uległy zmianie w taki sposób, że dotychczasowe wynagrodzenie pracownika wskazane w oświadczeniu byłoby niższe niż wynikające z nowych przepisów, to w związku z taką zmianą nie musisz składać nowego oświadczenia, ale jesteś zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia w kwocie nie niższej niż wynikająca ze znowelizowanych przepisów ustawy regulującej wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Źródło: biznes.gov.pl